O wrando, i symudiad sy’n para

Dechreuodd Pipyn Actif fel dull system gyfan i gefnogi dyfodol iachach i deuluoedd ledled Caerdydd — gan ganolbwyntio nid yn unig ar symudiad, ond hefyd ar greu arferion bwyta iach mewn teuluoedd ifanc a gwella mynediad at fwyd maethlon. Wrth wraidd hyn, mae’n ymwneud â llunio amgylcheddau lle gall teuluoedd ffynnu.

Un o’r mentrau sy’n datblygu o’r gwaith hwn yw Symud Mwy Cymunedau (Symud Mwy gyda Mam), sy’n ategu rhaglen ehangach Pipyn Actif drwy ganolbwyntio’n benodol ar alluogi symudiad fel rhan o fywyd bob dydd. Trwy’r gwaith hwn, rydym yn partneru â chymunedau ar draws DeCaerdydd i wneud gweithgarwch corfforol yn hygyrch, perthnasol, ac yn rhan naturiol o drefn deuluoedd.

Ni wnaethom ddechrau gyda rhaglen benodol. Fe wnaethom ddechrau drwy wrando.

Gan weithio ochr yn ochr â’r Grŵp Eiriolaeth Menywod yn Nhrelluest, aeth tîm Pobl Ifanc Egnïol ati i ddeall y rhwystrau mae llawer o fenywod yn eu hwynebu. Mae hyder, amser, cost a disgwyliadau diwylliannol yn aml yn dylanwadu ar pe bai gweithgarwch corfforol yn teimlo’n bosibl neu’n briodol. Ein nod yw cefnogi cyfleoedd sy’n teimlo’n ddiwylliannol berthnasol, cynhwysol, ac yn wirioneddol ddeniadol i’r menywod a’r teuluoedd rydym yn gweithio gyda nhw.

Dechreuodd Symud Mwy gyda Mam fel sesiwn wythnosol syml i famau a’u plant, ond datblygodd yn gyflym i fod yn rywbeth llawer mwy. Creodd ofod diogel a chroesawgar lle gallai ymddiriedaeth a chysylltiad dyfu, a lle roedd menywod yn gallu blaenoriaethu llesiant ei hunain. Wrth i gyfranogiad gynyddu, cynyddu hefyd gwnaeth yr ymdeimlad o berchnogaeth a’r brwdfrydedd dros barhau â gweithgarwch corfforol o fewn y gymuned.

Drwy’r daith hon, dechreuon ni weld rhywbeth pwerus. Dechreuodd normau diwylliannol o amgylch symudiad newid, a dechreuodd y syniad o weithgarwch corfforol fel rhywbeth ar wahân neu’n “ychwanegol” ddiflannu. Dechreuodd teuluoedd werthfawrogi symudiad mwy, gan ei weld fel rhywbeth i’w rannu, ei fwynhau, ac i’w wreiddio mewn bywyd pob dydd.

Wrth i’r perthnasoedd ddyfnhau a’r diddordeb gynyddu, ehangodd y rhaglen yn naturiol y tu hwnt i Dreulluest. Mae Symud Mwy Cymunedau bellach wedi cyrraedd Sblot trwy grŵp mamau a babanod, yn ogystal â gweithio gyda Chanolfan a Mosg Al-Ikhlas yn Adamsdown. Mae’r twf hwn wedi’i ysgogi nid drwy gynllunio yn unig, ond drwy ymddiriedaeth, ar lafar, a chymunedau sydd eisiau bod yn rhan o rywbeth ystyrlon iddyn nhw. Mae’r rhaglen yn parhau i ehangu wrth i gysylltiadau newydd ffurfio.

Ochr yn ochr â’r twf hwn, mae ffocws cryf wedi bod ar gynaliadwyedd. Drwy’r cydweithio gyda’r Grŵp Eiriolaeth Menywod, mae pedair menyw o Dreulluest a Glan yr Afon bellach yn hyfforddi i ddod yn hyfforddwyr Pilates. Mae eu cyfraniad yn gam pwysig at greu darpariaeth a arweinir gan y gymuned a all barhau i’r dyfodol. Wrth i’w hyfforddiant ddatblygu, rydym yn parhau i’w cefnogi i sefydlu ac arwain sesiynau ei hunain drwy ein rhaglen fentora, gan sicrhau hefyd bod cyfleoedd symud ystyrlon ar gael i’w plant fel bod teuluoedd yn parhau i fod yn weithgar gyda’i gilydd.

Mewn ymateb i anghenion a godwyd gan y menywod eiu hunain, gwnaethom hefyd gyflwyno cwrs llawr pelfig chwe wythnos, gan gyfuno addysg ac ymarfer dan arweiniad. Mae hyn wedi helpu i gynnal ymgysylltiad, adeiladu hyder, a chefnogi menywod ar gyfnod pwysig yn eu taith iechyd, tra bod yr hyfforddwyr newydd yn paratoi i gymryd mwy o arweinyddiaeth.

Dyma sut mae Pipyn Actif yn gweithredu’n ymarferol. Nid drdarparu rhaglenni i gymunedau yn unig, ond drwy gweithio ochr yn ochr â nhw i greu newid sy’n berthnasol, yn gynaliadwy, ac yn cael ei berchnogi o’r tu mewn.

Trwy Symud Mwy Cymunedau, rydym yn gweld sut y gall symudiad ddod yn rhan o fywyd bob dydd, sut y gall rhwystrau ddechrau chwalu, a sut y gall teuluoedd gael eu cefnogi i werthfawrogi gweithgarwch corfforol a ffyrdd iachach o fyw yn ehangach.