Mwy na Label: Pam fod Met Caerdydd yn Brifysgol Chwaraeon Cymru Go Iawn

Yn y digwyddiad arbennig i nodi dyfodiad Ras Gyfnewid Baton y Brenin a chyhoeddiad carfan Cymru ar gyfer Gemau’r Gymanwlad Glasgow 2026, dathlodd Met Caerdydd garreg filltir strwythurol arall: eu hesblygiad i fod yn “Brifysgol Chwaraeon Cymru”.

Drwy gysylltu ymchwil academaidd, perfformiad athletaidd elitaidd, arweinyddiaeth dan arweiniad myfyrwyr, a pherthnasoedd cymunedol, mae'r brifysgol wedi adeiladu ecosystem heb ei ail. I archwilio beth mae'r hunaniaeth hon yn ei olygu i ddyfodol y genedl, daeth panel amrywiol o arbenigwyr ar y llwyfan i rannu sut mae'r weledigaeth hon yn cael ei chario o neuadd ddarlithio i lwyfan y byd.

Hunaniaeth genedlaethol

Gan ddod â safbwynt darlledu pwerus i'r panel, pwysleisiodd Pennaeth Chwaraeon S4C, Sue Butler, fod teitl newydd Met Caerdydd yn adlewyrchu hunaniaeth ddiwylliannol ddofn y wlad yn berffaith ac yn dangos cydnabyddiaeth hir-ddisgwyliedig o effaith y brifysgol.

Prif bwnc ei dadl oedd bod effaith Met Caerdydd yn mynd ymhell y tu hwnt i'r ystafell ddosbarth, gan wasanaethu fel grym gyrru ar gyfer hunaniaeth chwaraeon, ddiwylliannol ac academaidd Cymru. Mae'r sefydliad yn gweithredu fel maes datblygu ar gyfer talent, arweinyddiaeth a chymuned.

Fel y nododd Butler, “Pan glywch chi beth yw pwrpas Met Caerdydd, mae ei werth yn amhrisiadwy i Gymru.”

Myfyriodd Butler hefyd ar amgylchedd blaengar Met Caerdydd, gan ddisgrifio diwylliant y brifysgol fel un "deinamig, arloesol, uchelgeisiol, a chyflym i gyflawni pethau."

“Rwy’n caru’r teitl ‘Prifysgol Chwaraeon Cymru’; mae’n bryd inni gael hwnnw.”

Un o sylfaeni’r llwyddiant hwn yw gallu’r brifysgol i gefnogi athletwyr sy’n cystadlu ar y lefelau uchaf wrth ddilyn eu graddau. Tynnodd yr Uwch Ddarlithydd mewn Datblygu Chwaraeon, Suzanne Drane, sylw at y cydbwysedd hwn fel mantais gystadleuol Met Caerdydd.

“Mae’r rhaglen athletwyr gyrfa ddeuol yn helpu myfyrwyr i gydbwyso eu hacademia a’u hymrwymiad i chwaraeon,” eglurodd Drane, gan nodi mai ychydig iawn o sefydliadau all bontio’r bwlch hwnnw’n effeithiol.

Drwy ddarparu systemau cymorth wedi'u teilwra sy'n atal myfyrwyr rhag gorfod dewis rhwng eu haddysg a'u chwaraeon, dadleuodd fod y brifysgol wedi cerfio hunaniaeth unigryw.

“Mae’r gefnogaeth rydyn ni’n ei rhoi fel prifysgol yn ddigymar” ychwanegodd.

Cydweithrediad cit

Drwy gynnwys myfyrwyr ar draws y Brifysgol yn weithredol, mabwysiadodd Prifysgol Fetropolitan Caerdydd ddull cydweithredol a drodd ddylunio cit Gemau'r Gymanwlad Cymru yn brofiad dysgu dilys.

Agorodd y prosiect unigryw hwn ystod o gyfleoedd proffesiynol i gorff y myfyrwyr, gan arwain at ddyluniad cit nodedig a grëwyd yn falch gan y myfyriwr Dylunio Ffasiwn Jake Rowly.

“Mae’n ffordd wirioneddol braf o gyflwyno myfyrwyr i’r byd gwaith lle mae cydweithio’n allweddol,” ychwanegodd Drane.

Er bod cynrychioli Cymru ar y llwyfan rhyngwladol yn anrhydedd anhygoel ynddo’i hun, mae gwybod bod taith y wisg hon wedi’i gwreiddio yn y gymuned ehangach yn gwneud yr holl gamp yn “ddylanwadol ac ysbrydoledig” iawn.

Pŵer pedal

Mae cael y Tour de France i Gaerdydd yn gyfle delfrydol i dynnu sylw at chwaraeon beicio a gyrru newid diwylliannol parhaol tuag at wneud ein ffyrdd yn fwy diogel. Mae Met Caerdydd yn chwarae rhan hanfodol wrth wireddu'r weledigaeth hon yn bosibl. Drwy ddefnyddio gweithlu myfyrwyr brwdfrydig, nid yn unig y mae'r brifysgol yn cyflwyno sesiynau ysbrydoledig i bobl ifanc ond mae hefyd yn creu ymgyrchoedd marchnata effeithiol sy'n canolbwyntio ar fannau diogel.

Dywed Caroline Spanton, Prif Swyddog Gweithredol Beicio Cymru (Seiclo Cymru), sy'n dod â dros 25 mlynedd o brofiad arweinyddiaeth chwaraeon o rolau ar draws pêl-droed, rygbi a hoci Cymru:

“Mae hwn yn gyfle enfawr, ac rwy’n edrych ymlaen at adeiladu’r berthynas â Met Caerdydd i wireddu popeth.”

Ysbrydoli'r genhedlaeth nesaf

Fel y darparwr graddau chwaraeon israddedig mwyaf yn y DU, mae Prifysgol Met Caerdydd yn gyson yn gweld ei graddedigion yn symud ymlaen i rai o'r swyddi gorau yn y byd chwaraeon.

Ymhlith y cyn-fyfyrwyr llwyddiannus hyn mae Aled Lewis, sydd bellach yn athro Addysg Gorfforol ymroddedig yn Ysgol Gyfun Gymraeg Bro Edern. Mae'r cysylltiad cryf hwn â'r ysgol wedi meithrin partneriaeth bwerus, gan ganiatáu i ddisgyblion Bro Edern ymweld â Met Caerdydd ar gyfer unedau addysgu. Mae'r ymweliadau hyn yn rhoi profiad ymarferol amhrisiadwy i fyfyrwyr prifysgol wrth roi mynediad i ddisgyblion yr ysgol i amgylcheddau chwaraeon ysbrydoledig.

Fel y mae Lewis yn ei nodi, "Mae ein myfyrwyr yn llawn edmygedd pan welant gyfleusterau proffesiynol yma."

I fyfyrwyr TGAU, mae'r profiad yn cysylltu damcaniaeth a realiti, gan ganiatáu iddynt weld cysyniadau ystafell ddosbarth, fel adferiad ac adsefydlu ar ôl anafiadau, mewn ymarfer go iawn. Mae'n ysbrydoledig yr un mor fawr i'r plant weld athletwyr proffesiynol yn hyfforddi ar y campws, gan agor eu llygaid i fyd o chwaraeon nad oeddent hyd yn oed yn gwybod y gallent eu dilyn.

"Os gallwn ni gael plant i barhau i fod â diddordeb mewn chwaraeon ar ôl iddyn nhw adael yr ysgol, rydyn ni wedi gwneud ein gwaith yn iawn."

"Mae Prifysgol Fetropolitan Caerdydd yn haeddu'r teitl hwn. Mae ganddi'r bri eisoes, a nawr rydyn ni'n cael cydnabod yr hyn y mae'r brifysgol wedi bod yn ei wneud ers blynyddoedd."

Arweinwyr chwaraeon

Mae gan Morgan Griffiths, myfyriwr ym Met Caerdydd ac aelod o Raglen Arweinyddiaeth yr Archers, daith sy'n dangos yn berffaith sut mae Met Caerdydd yn grymuso myfyrwyr i ennill profiad yn y byd go iawn wrth wneud effaith ystyrlon ledled Cymru.

Ar ôl dechrau fel myfyriwr lleoliad yn cynnal sesiynau rygbi mewn ysgolion cynradd lleol, defnyddiodd Griffiths blatfform Met Caerdydd i esblygu i fod yn fentor a model rôl hyderus. Cydnabuwyd ei effaith yn ddiweddar pan gafodd ei enwi'n Llysgennad Ifanc y Mis Rhaglen Arweinyddiaeth yr Archers am ei waith yng Nghynhadledd y Llysgenhadon Ifanc, lle dyluniodd weithdai i ysbrydoli'r genhedlaeth nesaf o arweinwyr.

Mae'r profiadau hyn wedi meithrin hyder Griffiths i ddilyn gyrfa mewn addysgu.

“Mae’r cyfleoedd wedi bod yn anhygoel...Mae’n rhywbeth na feddyliais i erioed y byddwn i’n gallu ei wneud.”

Yn ogystal â thwf personol, roedd rhan enfawr o'i ymdeimlad o berthyn ym Met Caerdydd yn deillio o amgylchedd y campws.

"Yma mae'n teimlo fel un teulu mawr."

Mynegodd Helen Phillips MBE, Llywydd Gemau’r Gymanwlad Cymru (Tîm Cymru), ei diolch o galon i Brifysgol Met Caerdydd am eu partneriaeth amhrisiadwy a pharhaus. Gan dynnu sylw at rôl enfawr y brifysgol wrth baratoi athletwyr elitaidd a chefnogi’r garfan genedlaethol, cynigiodd neges bwerus o galon cyn y gystadleuaeth:

“Beth bynnag sy’n digwydd yng Nglasgow, rhowch bopeth sydd gennych, ymddiriedwch yn eich paratoad, cofleidiwch y cyfle, a gadewch i’ch angerdd ddisgleirio. Gwisgwch y ddraig goch gyda balchder, mwynhewch bob eiliad, a chreu atgofion a fydd yn para oes.”