‘Bydd bocsio bob amser yn fy ngwythiennau’: Dan Pitt ar Glasgow, anaf a’i bennod nesaf ym Met Caerdydd

Ar ôl cynrychioli Cymru yng Ngemau’r Gymanwlad 2026, mae Dan Pitt, myfyriwr o Brifysgol Met Caerdydd a’r bocsiwr rhyngwladol, wedi gwneud y penderfyniad anodd i gamu i ffwrdd o raglen Bocsio Elitaidd Cymru wrth iddo droi ei sylw at wella o anaf hirhoedlog i’w law a chwblhau blwyddyn olaf ei radd.

Mae'n nodi newid cyfeiriad i athletwr sydd wedi treulio'r ddwy flynedd ddiwethaf yn cystadlu ar y lefel uchaf o focsio amatur, gan ddod yn bencampwr y byd a chynrychioli Cymru ar lwyfan y Gymanwlad.

Ond i Pitt, nid dyma o reidrwydd ddiwedd ei yrfa gystadleuol.

“Dydw i ddim yn diystyru unrhyw beth ar hyn o bryd gan fy mod i’n dal yn ddigon ifanc i ddychwelyd i’r cylch,” meddai. “Y prif ffactor dros y penderfyniad hwn fyddai’r anaf i’r llaw. Os gellir mynd i’r afael â hyn yn llwyddiannus yna mae’n bosibl. Byddaf yn aros i weld beth sy’n digwydd ac yn ei gymryd un cam ar y tro.”

Cafodd Pitt lawdriniaeth ar asio cymalau ei law chwith ym mis Awst 2025 ac mae'n cyfaddef bod yr uchelgais o gynrychioli Cymru yng Ngemau'r Gymanwlad yn aml yn golygu rheoli'r anaf wrth barhau i hyfforddi a chystadlu.

“Ers cael llawdriniaeth uno cymal ar fy llaw chwith ym mis Awst 2025, rydw i wedi cael trafferth adfer y llaw yn ôl i 100%,” eglurodd.

“Gyda fy mhrif nod ar y pryd yn cynrychioli Cymru yng Ngemau’r Gymanwlad 2026, roedd poen yn fy llaw yn aml yn ail i hyfforddiant a chystadlu.

“Wrth i’r cyfri i lawr i’r Gemau agosáu, a’r hyfforddiant a’r cystadlu gynyddu, byddai fy llaw yn aml yn chwyddo ar ôl defnydd trwm, gan achosi poen a diffyg ystod o symudiad.”

Gyda chefnogaeth tîm meddygol Bocsio Cymru, llwyddodd Pitt i barhau tuag at ei nod yn y Gymanwlad, ond mae goblygiadau tymor hwy'r anaf wedi cyfrannu yn y pen draw at ei benderfyniad i gamu'n ôl o focsio cystadleuol.

“Roeddwn i’n gwybod y byddai’n rhaid i mi ystyried y risgiau hirdymor a allai ddigwydd pe na bawn i’n cymryd amser i sicrhau fy mod i’n hollol iach ac yn rhydd o boen wrth symud ymlaen,” meddai.

“Roedd gwneud y penderfyniad i gamu i ffwrdd o raglen Bocsio Elitaidd Cymru yn anodd iawn o ystyried faint o amser ac ymroddiad a wnes i ei roi i ennill fy lle.

“Fodd bynnag, rwy’n teimlo fy mod i wedi manteisio ar bob cyfle ac wedi gwneud y gorau o fy amser fel athletwr llawn amser, ac rwy’n gadael y tîm gyda llawer o atgofion a phrofiadau gwych dros y ddwy flynedd ddiwethaf.”

Uchelgais Gemau'r Gymanwlad wedi'i chyflawni

Ymhlith yr atgofion hynny mae cynrychioli Cymru yng Ngemau'r Gymanwlad 2026, uchafbwynt uchelgais a adeiladwyd trwy flynyddoedd o hyfforddiant, cystadlu ac aberth.

“Roedd cynrychioli Cymru yng Ngemau’r Gymanwlad yn ganlyniad blynyddoedd o waith caled, nid yn unig ar y rhaglen elitaidd, ond aberthau a wnaed o oedran ifanc,” meddai Pitt.

“Mae hynny wedi fy ngalluogi i gystadlu o dan ein baner sawl gwaith, mewn llawer o wledydd a chystadlaethau gwahanol, gan gynnwys un o uchafbwyntiau fy ngyrfa, sef Gemau’r Gymanwlad 2026.

“Roedd y gefnogaeth a gefais o bob cwr o Gymru, gan gynnwys gan athletwyr eraill oedd yn cystadlu dros Gymru yn eu chwaraeon priodol, yn aruthrol, ac roedd yn brofiad y byddaf yn ei gofio am amser hir iawn.”

Mae ei gyflawniadau hefyd yn cynnwys creu hanes ar lwyfan y byd yn 2024, pan ddaeth yn ail focsiwr Cymru yn unig i ennill teitl byd ym Mhencampwriaethau Ieuenctid y Byd yn Colorado.

Ac eto pan fydd Pitt yn myfyrio ar ei yrfa hyd yn hyn, mae ei falchder yn ymestyn y tu hwnt i fedalau a theitlau.

“Roedd dod yn ail bencampwr bocsio amatur y byd erioed i Gymru yn bendant yn gamp rwy’n falch iawn o ddweud fy mod wedi’i chyflawni,” meddai.

“Fodd bynnag, wrth edrych yn ôl ar fy nhaith bocsio hyd yn hyn, byddwn i’n dweud mai un o’r pethau rwy’n fwyaf balch ohono yw sut rwyf wedi gallu bod yn fodel rôl i bobl ifanc ac yn esiampl o sut y gall unrhyw un, trwy waith caled a dyfalbarhad, gyflawni mwy nag yr oeddent erioed wedi’i ddisgwyl.”

Cydbwyso chwaraeon rhyngwladol a phrifysgol

Ochr yn ochr â'i yrfa bocsio ryngwladol, mae Pitt wedi parhau â'i astudiaethau ym Mhrifysgol Metropolitan Caerdydd fel athletwr cydnabyddedig â dwy yrfa.

Nid yw'r cyfuniad wedi bod yn syml bob amser.

“Nid yw cydbwyso bocsio lefel elitaidd wrth astudio am radd wedi bod yn dasg syml, ac yn aml mae wedi gofyn am lawer mwy o amser ac ymrwymiad nag yr oeddwn wedi’i ddisgwyl i ddechrau,” meddai.

“Mae cael fy nghydnabod fel athletwr â gyrfa ddeuol gan Brifysgol Met Caerdydd wedi helpu i dynnu rhywfaint o bwysau oddi ar fy ysgwyddau, yn enwedig yn ystod cyfnodau pan rydw i wedi bod i ffwrdd yn cystadlu neu'n hyfforddi mewn gwledydd eraill ac wedi gorfod rhoi prifysgol ymhellach i lawr fy rhestr o flaenoriaethau.”

Mae Pitt hefyd wedi derbyn cefnogaeth drwy TASS, y Cynllun Ysgoloriaeth Athletwyr Dawnus, gan ei helpu i reoli gofynion cystadleuol chwaraeon perfformiad uchel ac addysg uwch.

“Mae cefnogaeth gan Brifysgol Met Caerdydd a TASS wedi bod yn hanfodol er mwyn gallu cydbwyso chwaraeon rhyngwladol elitaidd a bod yn fyfyriwr llawn amser,” meddai.

“Mae cael fy amgylchynu gan fyfyrwyr a darlithwyr fel ei gilydd sy’n gwerthfawrogi chwaraeon ac yn deall yr ymrwymiadau a’r aberthau dyddiol a wneir i gyflawni nodau chwaraeon wedi gwneud fy amser ym Met Caerdydd yn bleserus ac yn werth chweil iawn.”

Mae'r llwybr gyrfa ddeuol hwnnw'n arbennig o arwyddocaol nawr.

Gyda'i flwyddyn olaf yn cynnwys ei draethawd hir ac yn cyfrif am gyfran sylweddol o ganlyniad ei radd derfynol, mae Pitt yn credu mai dyma'r amser iawn i roi ei sylw llawn i'w astudiaethau.

“Rydw i eisoes wedi sylwi ar gynnydd yn y llwyth gwaith, felly dw i’n meddwl ei bod hi’n gwneud synnwyr canolbwyntio, am yr hyn sydd mewn gwirionedd ond yn ychydig fisoedd, ar gyflawni’r canlyniad gradd gorau y gallaf,” meddai.

“Gobeithio y bydd hynny’n fy mharatoi’n dda ar gyfer pa bynnag lwybr a ddewisaf ar ôl y brifysgol.”

Cadw mewn cysylltiad â bocsio Cymru

Ni fydd camu i ffwrdd o'r rhaglen elitaidd yn golygu camu i ffwrdd o'r gamp.

Fel rhan o'i astudiaethau blwyddyn olaf, bydd Pitt yn ymgymryd â lleoliad gwaith gyda Bocsio Cymru, gan weithio gydag athletwyr ar yr un llwybr datblygu a arferai ei helpu i symud ymlaen tuag at gystadleuaeth ryngwladol.

“Rwy’n ddiolchgar bod Bocsio Cymru wedi cynnig y cyfle i mi weithio gyda’r garfan datblygu, yr oeddwn yn aelod ohoni ar un adeg, a byddaf yn gweithio ar eu cryfder a’u cyflyru gyda’r nod o wella eu perfformiad yn y cylch,” meddai.

Mae hefyd wedi dechrau helpu i hyfforddi Clwb Bocsio Met Caerdydd, wrth barhau â'i ymwneud â'i glwb cartref yn Aberhonddu.

Y tu hwnt i hyfforddi, mae Pitt yn gwasanaethu ar Gomisiwn Athletwyr Bocsio'r Byd a Phwyllgor Moeseg Bocsio'r Byd, gan roi cyfle iddo gyfrannu at y gamp o safbwynt y tu hwnt i'w yrfa gystadleuol ei hun.

“Byddaf bob amser yn ddiolchgar am yr hyn y mae bocsio wedi’i roi i mi, nid yn unig o’r profiadau cystadleuol fel Gemau’r Gymanwlad, ond hefyd y datblygiad personol rydw i wedi’i ennill,” meddai.

“Byddai hyn yn cynnwys hunanddisgyblaeth hyfforddi ar lefel elitaidd, sylw yn y cyfryngau a digwyddiadau, a fy rolau ar Bwyllgorau Athletwyr a Moeseg Bocsio’r Byd lle mae’n fraint gen i gynrychioli bocswyr o bob cwr o’r byd.

“Dim ond oherwydd bocsio y mae cael y profiadau hyn wedi bod yn bosibl ac rwy’n gwybod y byddaf yn parhau i fod yn rhan o’r gwaith p’un a fyddaf yn cystadlu ymhellach ai peidio.

“Rydw i wedi dechrau helpu i hyfforddi tîm bocsio Met Caerdydd a byddaf bob amser yn dychwelyd i’m clwb cartref yn Aberhonddu, felly ie, bydd bocsio bob amser yn fy ngwythiennau!”

I athletwyr eraill sy'n ystyried a all astudiaethau prifysgol gyd-fynd â gofynion chwaraeon elitaidd, mae profiad Pitt wedi gadael neges glir iddo.

“Mae’n bosibl a bydd cefnogaeth ar gael gan y brifysgol wrth iddyn nhw gydnabod y gofynion sydd gan chwaraeon elitaidd,” meddai.

“Dydw i ddim yn dweud na fydd yn golygu gwaith ac ymrwymiad gennych chi, oherwydd fe fydd, ond mae’r manteision yn llawer mwy na hyn, felly ewch amdani.”